Met sketchnotes ontdek je wat echt belangrijk is. Maar wat zijn sketchnotes eigenlijk? Ik vertel je wat ze zijn, hoe je ze gebruikt en wat je daaraan hebt. Laten we van start gaan.
Stel: je zit in een gesprek of een les, en de informatie vliegt je om de oren. Hoe hou je het overzicht, zonder dat je hoofd gelijk volloopt met informatie?
Voor veel mensen is de eerste reflex om dan maar aantekeningen te gaan maken. Maar voor niet iedereen werkt dat fijn.
Op de middelbare school waar ik werk, herken ik het elke dag: leerlingen die vol goede bedoelingen samenvatten, maar ongemerkt vooral aan het overschrijven zijn.
En bij vergaderingen merk ik vaak exact hetzelfde. Mensen gaan driftig meeschrijven en zijn daardoor meer aan het notuleren dan aan het samenvatten. En dat is niet handig. Want als je probeert om elk woord op te vangen, verlies je de hoofdlijnen uit het oog.
De oplossing? Sketchnotes.
De kracht van sketchnotes, de visuele notities
Wat zijn sketchnotes? Sketchnotes zijn tekeningen van wat je hoort, denkt en ontdekt. Dat kan soms al heel simpel: met pijlen, simpele vormen en hier en daar een kort woordje. In plaats van een gesprek uit te schrijven, maak je er dus een tekening van.
Zo dwing je jezelf om gelijk tot de kern te komen, want alles uittekenen, dat kan natuurlijk niet. En dat hoeft ook niet. Want het leuke is: doordat je bewust bezig bent met het gesprek, sla je veel meer op. Kijk er een dag later nog eens naar, en de details komen als vanzelf terug.
Een voorbeeld van een sketchnote die ik zelf heb gemaakt:
Leer sketchnotes in 5 minuten
Het fijne is: sketchnotes zijn er voor iedereen. Het enige wat je nodig hebt is een pen, papier en wat creativiteit.
Maar voordat je voor het eerst met je tekenschrift een vergadering of collegezaal binnenloopt, wil je wellicht even oefenen. Dat snap ik helemaal. 😊
Met deze oefening leer je in vijf minuten de basis van sketchnotes (visuele notities).
- Kies één vraag, bijvoorbeeld een probleem dat je wilt verkennen.
- Noteer vijf kernwoorden die daarbij horen.
- Teken bij elk woord een eenvoudig symbool: een cirkel bij een idee, een vierkant bij een obstakel, een poppetje bij het resultaat.
- Verbind de woorden met pijlen, zodat het verhaal zichtbaar wordt.
- Geef je tekening een titel die de kern raakt.
- Sluit af met een pijl naar beneden: de volgende stap, wat jij nu gaat doen.
Zo ontstaat op één vel een klein overzicht van denken, tekenen en doen.
Waarom sketchnotes zo goed werken?
Je deelt een heel groot gesprek op in losse brokjes. Je ziet de structuur, de stappen en de keuzes. Logisch, omdat tekst mét beeld meer ankers in je hersenen legt. En daardoor blijft het beter hangen. En zo ga je van abstract naar concreet: geen lange aantekeningen, maar een praatplaat die je echt helpt.
Sketchnotes maken informatie menselijk: helder en actiegericht. Pak dus een pen en papier (of tablet) en teken mee bij je volgende gesprek.
De volgende stap met sketchnotes maken?
In mijn verhaal hierboven, hou ik het simpel om je een vliegende start te geven. Maar je kunt het zo complex maken als handig voor je is, bijvoorbeeld door een persoonlijke laag toe te voegen. Of een vraagstuk uit te tekenen vanuit meerdere invalshoeken.
Weet je nog de sketchnote die ik eerder in dit verhaal deelde? Dit is de hele versie.
Wat je ziet is dat deze hele webpagina eigenlijk ook in één tekening past. Handig toch?
Zoals je ziet gebruik ik meerdere tekeningetjes die samen een heel lang verhaal samenvatten. Dat versterkt je verbeelding, want zo ga je verbanden leggen en details toevoegen. Dan wordt het proces creatief, want je gaat ‘netwerken in je hoofd’. Paar tekeningen, groot resultaat.
Heb je al eens sketchnotes geprobeerd, en denk je dat je er nog meer uit kunt halen in jouw school of team? Stuur me gerust een mailtje op info@tekenjewerk.nl Ik help namelijk al jarenlang organisaties op weg met sketchnotes, en denk ook graag met jullie mee.
Extra tip: gratis gids vol tekentips
Ontdek hoe je woorden omzet in beeld. Met mijn gids van twaalf tekentips leer je de basis van beelddenken en maak je moeiteloos je eigen sketchnotes.
Over mij
Ik ben Esther Zijlstra, docent op het voortgezet onderwijs en een gepassioneerd tekenaar. Door deze twee met elkaar te combineren, help ik mensen om het beste uit zichzelf te halen. Wil je verder tekenen aan een idee of vraagstuk? Laat gerust van je horen, dan kijken we samen wat past.